Mausolus

Mausolus

Mausolus

Kral Mausolus

Hektomnos’un belki de en önemli yönü Karya tarihine damgasını vuran kral, Maussolos’un babası olmasıdır. Babasının ölümüyle tahta geçen Mausolos MÖ377–353 yılları arasında yönetir Karya’yı. Bu dönemde kentin siyasal merkezini Milas (Mylasa)tan Bodrum (Halikarnas)a taşır. Bu küçük limanı yepyeni yapılar, görkemli anıtlarla donatır. Fakat sadece Bodrum değil, o zamanlar Karya ülkesi içinde yer alan Labranda ve Kaunos’ta da imar çalışmalarına hız verilir. Karyalılar, zenginliklerini kalıcı ve görkemli yapılarla göstermek isterler. Sadece saraylar değil şehirleri koruyacak surlar ve askeri önemi olan karakollar da inşa edilir. Elbette bunu yapabilmek için de halktan yüklüce vergi toplanması gerekmektedir.

Mausolos’un çok ilginç vergi toplama yöntemleri vardır. Mesela Likyalılara ulaştırdığı bir haberde, herkesin saçlarını kazıtarak merkeze yollamasını buyurur. O yıllara ait tasvirlere baktığımızda erkeklerin saçlarının hemen hemen omuzlara kadar uzandığını görürüz. Karyalıların saçlarından, Pers soylularına peruklar yapılacaktır. Ardından, kelle başına ödenecek belirli bir vergi ile bu dertten kurtulabilecekleri haberini yollar. Likyalılar ise, saçlarından olmaktansa, ekstra bir vergiyi sevinçle ödeyecektir artık. Plan başarıya ulaşmıştır. O, halkından alacağı olağanüstü vergi için sevinç ortamı yaratmayı başaran iyi bir yöneticidir.  Aristoteles’in anlattığı öyküde ise Pers ordularının Milas’a yürüdüğü haberi yayılır kulaktan kulağa. Hemen bir sur yapılması gerekmektedir. Hızla toplanır para. Ama sur falan yapılmaz, muhtemelen, Pers Kralı’nın böyle bir saldırıdan haberi bile yoktur. Tüm bu aktarılanlar doğru mudur bilinmez ama Mausolos’un imar atılımlarından ve kaynak oluşturma yöntemlerinden yola çıkarak, çok ileri görüşlü bir iş adamı olduğu kolayca anlaşılır.

Mausolos’un, Bodrum’u baştan imar etmesine dönecek olursak. Akla ilk gelen elbette kralın görkemli kral mezarı mozole’dir. Yıllarca nerede olduğu tartışılan kral sarayının ise, bugün, kalenin bulunduğu yerde olduğu artık açıklığa kavuşmuştur. Mausolos atılımcı, hayal gücü yüksek, otoriter ama çok sevilen bir kraldır. Liman kentini güçlendirmek için gemi yapım atölyeleri kurar. Bir yanda, Karyalılar yeni mesleklerle tanışırken, diğer yanda soylular, yaptırdıkları lüks villalarından limanın zenginliğini seyrederler. Sokaklar heykellerle süslenir, yerlere döşenen mozaiklerde tanrıların Halikarnas’ı korumasını dileyen simgeler tasvir edilir. Tüm bu imar çalışmalarını destekleyecek insanlara ihtiyaç vardır. Mausolos yine kıvrak zekâsını kullanarak, yarımadada bulunan Leleg yerleşimlerinin derhal merkeze taşınmasını buyurur. Gerekçe ise Leleglerin korsanlık yapmasını önlemektir. 8 önemli Leleg yerleşiminin 6sı boşaltılarak merkeze taşınır. Kral, gücünü sadece savaşlarla değil krallığına gözü gibi bakarak da sergilemiştir. Tam 24 yıl süren yönetimi sırasında halkı ondan çok çekinmiş, ama onunla zenginleşmiştir. Vitrivius’un “Dialoglar” kitabında mağrur ve güçlüdür, “Ben Mausolos yakışıklı, boylu poslu ve savaş galibiyim” diyerek başlar söze. Karya paralarında ve British Museum’da bulunan heykelinde de oldukça yakışıklı, heybetli bir erkekle karşılaşırız gerçekten. Maussolos sözcüğünün, “-sollos” eki nedeniyle, Karya dilinde, mızraklı adam/savaşçı anlamına geldiği sanılmaktadır. “Mızraklı adam” ölünce, yönetim karısı II. Artemisia’ya geçer ama sadece iki yıl sürer bu dönem.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logo

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter picture

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook photo

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ photo

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s